Nagroda im. Wisławy Szymborskiej dla ZURITY
Nagroda za najlepszy zagraniczny tom poetycki tłumaczony na język polski przyznawana jest co dwa lata. Tegorocznymi laureatami Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za tłumaczenie wydane w latach 2024-2025 zostali Raúl Zurita i Marta Eloy Cichocka za tom Zurita (Lokator, 2025).
Kapituła Nagrody im. Wisławy Szymborskiej postanowiła w 2026 roku nagrodzić wybitnego chilijskiego poetę Raúla Zuritę jako twórcę gruntownego, dwustustronicowego autorskiego wyboru wierszy – pod intymnym tytułem Zurita – wydanego w ubiegłym roku staraniem Wydawnictwa Lokator, a przygotowanego przez Martę Eloy Cichocką, tłumaczkę, poetkę, literaturoznawczynię, profesorkę Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Ta niezwykła książka łączy wszystkie wymienione wątki i tematy, poczynając od wojskowego zamachu stanu przeprowadzonego w 1973 roku przez Augusta Pinocheta – Raúl Zurita miał wtedy 23 lata – i prawie dwóch dekad krwawych, brutalnych rządów wojskowej junty generała. Będąc książką o Chile, udręczonym kraju, jego prześladowanych, mordowanych obywatelach, „Zurita” jest jednocześnie książką o wewnętrznym i zupełnie jawnym oporze, o niezgodzie na zło, wysiłku jego przezwyciężania – tak o tegorocznych laureatach za najlepsze tłumaczenie tomu na język polski mówił Paweł Mackiewicz, członek kapituły Nagrody im. Wisławy Szymborskiej.
Raúl Zurita (ur. w 1950 r. w Santiago) – chilijski poeta, zaliczany do najwybitniejszych poetów hiszpańskojęzycznych. Laureat wielu nagród literackich, m.in. Premio Nacional de Literatura (2000), Premio Iberoamericano de Poesía Pablo Neruda (2016) i Premio Reina Sofía de Poesía Iberoamericana (2020). Od dawna pozostaje jednym z istotniejszych kandydatów do literackiej Nagrody Nobla. Przez lata wykładał gościnnie na wielu prestiżowych i opiniotwórczych uniwersytetach, takich jak Uniwersytet Stanu Kalifornia czy Uniwersytet Harvarda. Za swoją twórczość został uhonorowany kilkoma doktoratami honoris causa, m.in. Universidad de Alicante. W 2015 roku biblioteka elektroniczna Instytutu Cervantesa zainaugurowała Bibliotekę Zurity, co stawia go w panteonie literatury hiszpańskojęzycznej obok takich gigantów jak Miguel de Cervantes, Luis de Góngora, Federico García Lorca czy dwoje chilijskich noblistów: Gabriela Mistral i Pablo Neruda.
Marta Eloy Cichocka – poetka i fotografka, hispanistka i frankofilka, tłumaczka i habilitowana badaczka literatury. Opublikowała dziewięć książek poetyckich w siedmiu krajach, w tym cztery zbiory wierszy i fotografii, oraz dwie książki teoretycznoliterackie o poetyce współczesnej powieści historycznej. Tłumaczona na język angielski, arabski, bengalski, białoruski, chiński, francuski, hiszpański, rosyjski i rumuński, tłumaczy z języka hiszpańskiego i francuskiego, sporadycznie z angielskiego. Wśród tłumaczonych przez nią autorów są m.in. Pedro Calderón de la Barca, Jean Baptiste Racine, Roberto Juarroz, Roland Topor, Pablo Neruda czy Raúl Zurita (na język polski) oraz Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki i współczesne poetki polskie (na język hiszpański). Laureatka m.in. I nagrody w Konkursie Poetyckim im. Haliny Poświatowskiej (2004), I Międzynarodowego Stypendium Twórczego im. Antonio Machado (2016) i Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO (2021). Pomysłodawczyni i koordynatorka cyklu MANUFAKTURA POEZJI, warsztatów translatorskich w obecności autorów oraz serii polifonicznych recitali poetyckich REPUBLICA POETICA. Wykładała na uniwersytetach w Krakowie i Warszawie, Paryżu i Orleanie, Morgantown i Medellín, Bogocie i Cali.
Nagroda zostanie wręczona 29 czerwca 2026 roku, podczas Festiwalu Miłosza, na uroczystej gali w Teatrze „Bagatela” im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego.
Wyboru osób nominowanych do XIV edycji Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za najlepszą książkę poetycką wydaną w roku 2024 oraz laureatów za najlepsze tłumacznie tomu poetyckiego wydanego w latach 2024-2025 dokonała kapituła w składzie: Đurđica Čilić (Chorwacja), Paweł Mackiewicz (Polska), Anna Marchewka (Polska), Magdalena Rabizo-Birek (Polska), Mark Tardi (USA), Elżbieta Winiecka (Polska), Jurij Zawadski (Ukraina). Sekretarzynią Nagrody jest Joanna Bociąg.
***
W 2026 roku odbędzie się XIV edycja Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. W poprzednich latach Nagrodę otrzymali: Krystyna Dąbrowska za tom Białe krzesła i Łukasz Jarosz za tom Pełna krew (2013), Julia Hartwig za tom Zapisane (2014), Roman Honet za tom świat był mój i Jacek Podsiadło za tom Przez sen (2015), Jakub Kornhauser za tom Drożdżownia i Uroš Zupan za tom Niespieszna żegluga (przeł. Katarina Šalamun-Biedrzycka i Miłosz Biedrzycki) (2016), Marcin Sendecki za tom W (2017), Julia Fiedorczuk za tom Psalmy i Linn Hansén za tom Przejdź do historii (przeł. Justyna Czechowska) (2018), Marta Podgórnik za tom Mordercze ballady (2019), Anna Adamowicz za tom Animalia i Genowefa Jakubowska-Fijałkowska za tom Rośliny mięsożerne (2021), Małgorzata Lebda za tom Mer de Glace i Wojciech Charchalis za przekład wierszy zawartych w tomie Heteronimy. Utwory wybrane Fernanda Pessoi (2022), Tomasz Różycki za tom Ręka pszczelarza (2023), Magdalena Bielska za tom Poradnik dla niedawno zmarłych i Maciej Topolski za przekład Autobiografii czerwonego Anne Carson (2024), Antonina Tosiek za tom Żertwy (2025).
